Anatomia - gardło, krtań, przełyk

Anatomia - gardło, krtań, przełyk



Gardło stanowi wspólny początkowy odcinek dróg oddechowych i pokarmowych i jako narząd nieparzysty biegnie od podstawy czaszki do powierzchni przedniej kręgosłupa szyjnego ku dołowi do wysokości szóstego i siódmego kręgu szyjnego.



Ciekawostka
Jak rozpoznać infekcję bakteryjną? Objawia się ona m.in. tym, że oprócz wydzielin czystych (śluz z nosa. flegma) organizm wytwarza wydzieliny o zabarwieniu zielonkawym lub żółtawym (ropne). W przypadku migdałków łatwo stwierdzić samemu czy infekcja ma charakter wirusowy, czy bakteryjny; jeśli na migdałkach podniebiennych znajdują się małe żółtawe czopki, które dają się zetrzeć knocikiem z waty, chodzi bez wątpienia o zakażenie bakteryjne.

Gardło dzieli się na trzy części: nosową. ustną i krtaniową. Część nosowa łączy gardło z jamą nosową, w części ustnej gardła znajduje się cieśń gardzieli. która łączy gardło z jamą ustną. a część krtaniowa łączy jamę gardła z jamą krtani. Część krtaniowa gardła. dosyć szeroka u góry, ku dołowi nagle się zwęża i przechodzi w przełyk. W gardle krzyżują się dwie drogi: pokarmowa i oddechowa. Powietrze z jamy nosowej przechodzi do jamy gardła, a dalej do krtani, dalszych dróg oddechowych i płuc. Pokarm z jamy ustnej przechodzi przez cieśń gardzieli do jamy gardła, a z gardła ześlizguje się do przełyku.
Mięśnie gardła pokryte są błoną śluzową z licznymi naczyniami limfatycznymi, gruczołami śluzowymi i malutkimi grudkami limfatycznymi (około 200) Większe skupiska tkanki limfatycznej to migdałki. Obejmują one: migdałki podniebienne, migdałek trąbkowy, językowy, gardłowy (tzw. trzeci migdal). Zgrupowanie tych narządów tworzy formę pierścienia zwanego pierścieniem chłonnym gardła. Odgrywa on ważną rolę w naturalnej obronie organizmu przed zakażeniami drogą oddechową i pokarmową Można powiedzieć, ze migdałki pełnią w naszym organizmie funkcję strażników: wszystko, co przedostaje się przez jamę ustną oraz nos wraz z wdychanym powietrzem czy pokarmem, musi przejść obok nich. Migdałki są bogato ukrwione: połykane lub wdychane substancje wchodzą w kontakt z krwią, a więc i z komórkami odpornościowymi (białe krwinki), zanim dojdą do żołądka lub pluć. Komórki odpornościowe „oceniają", czy dana substancja jest dla organizmu korzystna czy też szkodliwa i należy ją zwalczyć. Migdałki reagują gwałtownie na infekcje przede wszystkim w okresie dzieciństwa, gdy układ odpornościowy dopiero się rozwija. Musi on przyzwyczaić się do setek różnych wirusów. Podczas infekcji migdałki powiększają się i może się w nich pojawić stan zapalny. Mimo to w większości przypadków ich operacyjne usuwanie jest niepotrzebne, gdyż bardzo rzadko stanowią właściwą przyczynę chronicznych infekcji.


Połykanie
Połykaniem nazywamy szereg czynności odruchowych, których następstwem jest przejście pokarmów z jamy ustnej do żołądka. Wyróżniamy trzy fazy połykania: ustna, gardłowa i przełykowa.
1. W pierwszej fazie ustnej kęs pokarmowy przechodzi z jamy ustnej przez cieśli gardzieli do gardła. Ta faza potykania jest zależna od naszej woli. Ruchy języka w stosunku do policzków i podniebienia powodują wymieszanie pokarmu ze Śliną, dzięki czemu zmiękczony i pokryty śliną pokarm, uformowany w kęs łatwiej się przesuwa. Po tym przygotowaniu kęs zostaje ułożony na grzbiecie języka, ustaje żucie, oddychanie ulega odruchowemu zatrzymaniu. W tylnym odcinku jamy ustnej wzrasta ciśnienie i kęs zostaje przesunięty do jamy gardła. Przejście pokarmu do jamy gardła rozpoczyna czynności, które przebiegają niezależnie od naszej woli i raz rozpoczęte dominują nad innymi funkcjami, występującymi w gardle i przełyku.
2. W fazie gardłowej pokarm przechodzi przez gardło do przełyku. Należy pamiętać o tym. że w gardle krzyżują się dwie drogi - oddechowa i pokarmowa. Czynność mięśni gardła powoduje
przesuwanie pokarmu ku dołowi w kierunku przełyku, jak również chroni przed przedostaniem się pokarmu do dróg oddechowych. W momencie wejścia kęsa pokarmowego do jamy gardła następuje skurcz mięśni, przesuwających krtań ku górze, a tym samym zamknięcie drogi do niej (następuje opadnięcie nagłośni). W ten sposób powstaje przegroda, uniemożliwiająca przejście pokarmu do dróg oddechowych. Fala perystaltyczna mięśniówki gardła przesuwa pokarm ku dołowi. 3. Faza przełykowa polega na przejściu pokarmu przez przełyk do żołądka. Wyżej opisane, rozpoczynające się w gardle skurcze perystaltyczne (robaczkowe) przechodzą na przełyk i przebiegają aż do wpustu żołądka, utrzymując odpowiednie ciśnienie. Szybkość przechodzenia pokarmu przez przełyk zależna jest od jego konsystencji, jak również od pozycji ciała, w jakiej pokarm jest połykany. Pokarmy płynne połykane w pozycji pionowej przechodzą szybciej. Kęs miękki i dobrze zwilżony dochodzi do wpustu żołądka w ciągu pięciu sekund, suchy - wędruje dłużej - do 60 sekund: powstają przy tym wtórne lale skurczów, które przepychają kęs do żołądka, odczuwane jako nieprzyjemne drapanie wzdłuż przełyku.


Przełyk
Przełyk jest połączeniem między gardłem a żołądkiem, umożliwiającym przechodzenie pokarmów z gardła do żołądka. Rozpoczyna się pod gardłem na szyi. na wysokości 6. kręgu szyjnego. kończy się w jamie brzusznej na wysokości 10. lub 11. kręgu piersiowego, łącząc się z wpustem żołądka. Przełyk z szyi przechodzi do jamy klatki piersiowej, w której początkowo układa się w tchawicę, a następnie biegnie za przedsionkiem lewym serca. Przez roztwór przełykowy przepony przechodzi do jamy brzuszne). Jego długość wynosi około 25 cm, a średnica 2,5 cm. Przełyk ma trzy zwężenia: górne, środkowe i dolne. Zwężenie górne leży w miejscu przejścia gardła w przełyk: środkowe
- przy skrzyżowaniu przełyku z oskrzelem lewym; dolne - przy rozworze przełykowym przepony lub nieco wyżej. Ściana przełyku składa się z trzech warstw:
- warstwę wewnętrzną tworzy błona śluzowa z tkanką podśluzową
- warstwę środkową tworzy błona mięśniowa
- warstwę zewnętrzną tworzy błona zewnętrzna lub surowicza
Błona śluzowa przełyku nie jest płaska, I układa się ona w podłużne fałdy, dlatego na przekroju poprzecznym światło I przełyku jest gwiazdkowate. W tkance : podśluzowej lezą gruczoły śluzowe umożliwiające przesuwanie masy pokarmowej
Błona mięśniowa powoduje zarówno napięcie ściany przełyku, jak i jego ruchy. Składa się ona z dwu warstw: zewnętrznej i wewnętrznej. Włókna mięśniowe warstwy zewnętrznej przebiegają podłużnie, a warstwy wewnętrznej okrężnie.
Błona zewnętrzna występuje w postaci luźnej tkanki, która otacza błonę mięśniową.
Skurcze mięśni przełyku oraz obecność w jego górnej części kęsa pokarmu wywołują pojedynczą, silną, rytmiczną falę skurczu, zwaną perystaltyczna (robaczkową). która przesuwa kęs pokarmowy do żołądka. Fala perystaltyczna jest zawsze poprzedzana rozkurczem mięśni, dzięki czemu następuje miejscowe rozszerzenie przełyku, by mógł się tam zmieścić przełykany kęs. Podobnie fale perystaltyczne przebiegają wzdłuż całego przewodu pokarmowego, przesuwając kęs w stronę żołądka. Fala perystaltyczna przełyku, przesuwająca pokarm stały z ust do żołądka, trwa około 6 sekund. Jeżeli kęs pokarmowy zostanie ominięty przez pierwszą falę skurczów i pozostanie w przełyku, tym samym wywołuje następną falę, która popycha go do żołądka.

Tagi: anatomia gardlo krtan przelyk