CHŁONIAKI

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

CHŁONIAKI

grupa chorób, w których dochodzi do złośliwej proliferacji komórek limfoidalnych w węzłach chłonnych, szpiku kostnym, śledzionie, wątrobie, przewodzie pokarmowym. Przebieg choroby jest zróżnicowany: od postaci ostrych (śmiertelnych) do przewlekłych. Występuje we wszystkich grupach wiekowych, ale częstość występowania rośnie z wiekiem. Przyczyna choroby jest nieznana, ale często bierze się pod uwagę wirusy. Chłoniaki złośliwe podzielono na cztery grupy rokownicze o różnym stopniu złośliwości, co bezpośrednio wpływa na wybór leczenia. Objawy podmiotowe i przedmiotowe. Pierwszym objawem jest powiększenie się węzłów chłonnych pojedynczych, później tworzących pakiety. Niekiedy zajęte są migdałki podniebienne. Powiększenie węzłów chłonnych może być uogólnione, z czym wiążą się objawy choroby - ucisk np. w śródpiersiu i jamie brzusznej. Poza powiększeniem węzłów chłonnych możemy obserwować objawy ze strony przewodu pokarmowego (żołądek, jelita - występują tu w postaci guzów pojedynczych i mnogich). W uogólnionej postaci choroby dochodzi do zajęcia skóry i kości. Postępująca choroba prowadzi do niedrożności naczyń limfatycznych i powstawania wysięku opłucnowego lub puchliny brzusznej. Towarzyszące objawy ogólne to: osłabienie, stany gorączkowe, poty nocne, spadek masy ciała. W większości przypadków chłoniaków występuje niedokrwistość, co może prowadzić do zakażeń bakteryjnych. Przebieg choroby u dzieci jest inny niż u dorosłych. W chwili rozpoznania choroby ok. 90% chłoniaków ma już postać rozsianą. Rozpoznanie można ustalić wyłącznie na podstawie badania histologicznego pobranej tkanki, poszerzonego o badania immunofenotypowe, markerów powierzchniowych i cytogenetycznych. Konieczne jest określenie stopnia zaawansowania klinicznego procesu na podstawie badań rozmazu krwi obwodowej, biopsji szpiku, tomografii komputerowej klatki piersiowej i jamy brzusznej. Chłoniaki złośliwe stanowią niejednorodną grupę nowotworów z układu siateczkowo-śródbłonkowego oraz limfatycznego. Najważniejszymi chorobami w tej grupie są: choroba Hodgkina (ziarnica złośliwa), chłoniak nieziarniczy, chłoniak Burkitta, ziarniniak grzybiasty. Ziarnica złośliwa - choroba Hodgkina, to najpowszechniejsza nowotworowa choroba rozrostowa układu chłonnego. Opisana po raz pierwszy przez T. Hodgkina w 1832 roku. W Polsce występuje do 1000 zachorowań rocznie. Jej etiologia jest nieznana, choć występuje bardzo wyraźna korelacja z zakażeniem wirusem Epsteina-Barr. Cechą charakterystyczną Z.Z. jest występowanie komórek Hodgkina i Reed-Sternberga (H-RS). Komórki te są dużymi dwujądrowymi komórkami z jąderkami kształtu oczu sowy. Choroba występuje głównie u przedstawicieli białej populacji wykazując pierwszy szczyt zachorowań pomiędzy 20 a 29 r.ż., drugi zaś w wieku powyżej 50 lat. Ziarnica złośliwa występuje najczęściej jako postać węzłowa postępująca rzutami. Do najczęstszych objawów należą gorączka o charakterze falistym, nocne poty osłabienie, zmniejszenie masy ciała, bóle kości i świąd skóry. Z.Z. ma charakterystyczny przebieg, który skłonił do utworzenia 4-stopniowej klasyfikacji klinicznej pomagającej w rokowaniu i sposobie leczenia. Rozpoznanie ustalane jest zazwyczaj na podstawie wyników biopsji węzła chłonnego. Leczenie opiera się głównie na radioterapii oraz chemioterapii. Przeżywalność 5-letnią uzyskuje się średnio u 75% pacjentów, lecz rokowanie zależy od typu histologicznego choroby i jej stadium w chwili wykrycia. Chłoniak nieziarniczy - jest jednym z najczęstszych rodzajów chłoniaka. Wyróżnia się różne postacie chłoniaków nieziarniczych, w zależności od typu tworzących go limfocytów: limfocytów B oraz limfocytów T. Chłoniaki nieziarnicze mogą się tworzyć niemal w każdym miejscu ciała, lecz zazwyczaj powstają w węzłach chłonnych, gdzie gromadzi się większość limfocytów. Chłoniak nieziarniczy może dotyczyć pojedynczego węzła chłonnego, grupy węzłów chłonnych, pojedynczego narządu lub może szerzyć się we wszystkich częściach ciała. Najczęstszym objawem chłoniaka nieziarniczego jest bezbolesne powiększenie węzłów chłonnych na szyi, pod pachą lub w pachwinie. Do innych, częstych, należą: niewyjaśniona gorączka lub nocne poty, ciągłe zmęczenie, niewyjaśniona utrata wagi, przy czym żaden z tych objawów występujący osobno nie potwierdza rozpoznania chłoniaka nieziarniczego. Leczenie chłoniaka nieziarniczego zależy od: stadium choroby, rodzaju występujących komórek, faktu, czy chłoniak jest agresywny czy powolny, ewentualnie poprzedniego leczenia, wieku i stanu ogólnego pacjenta. W przypadku braku objawów leczenie może się nie rozpocząć aż do czasu wystąpienia objawów choroby. W leczeniu chłoniaka nie ziarniczego stosuje się: radioterapię, chemioterapię, przeszczep szpiku kostnego, immunoterapię, radioimmunoterapię. Chłoniak Burkitta - występuje endemicznie w Afryce Środkowej i Stanach Zjednoczonych. Choroba uwarunkowana genetycznie i jest odmianą chłoniaka limfoblastycznego. W dzieciństwie może występować jako guz żuchwy lub jajnika. U dorósł' najczęściej w postaci guza w jamie brzusznej Choroba może być masywna i uogólniona, jęta jest często wątroba, śledziona, szpik kos układ krwiotwórczy, limfatyczny i immunologiczny. Objawy: Odmiana afrykańska - b w obrębie błony śluzowej jamy ustnej, zęby, guz żuchwy, niedokrwistość. Odr na amerykańska - guz w jamie brzusznej, brzucha. W ciężkich przypadkach dochodzi może do rozpadania się guza z wystąpienie objawów ogólnych. Leczenie chirurgie; skojarzone z intensywną chemioterapią i czeniem objawowym. Ziarniniak grzybia
hłoniak skóry wywodzący się z limfocyt T skóry (Mycosis fungoides). Występuje w dekadzie życia. Rzadko rozpoznawany, o postępnym początku. Może rozwijać się w pc ci swędzącej wysypki, w początkowym okres są to naloty przechodzące w zmiany guzko z zajęciem węzłów chłonnych i narządów wewnętrznych. Rozpoznanie oparte jest na daniu histologicznym bioptatu skóry. Niekii dochodzi do wystąpienia fazy białaczkowej zespół Sezaryego, którego cechą jest pojawienie we krwi obwodowej zmienionych nowotworo limfocytów T. Leczenie - radioterapia, stery terapia zewnętrzna, fototerapia, chemiotera Chłoniak Lennerta - jest rodzajem nowotru rozwijającego się w obrębie węzłów chłonnych, często dotyczy również migdałek podniebiennych.