ZESPOŁY NEUROLOGICZNE

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z

ZESPOŁY NEUROLOGICZNE

struktury tkanki nerwowej dzieli się na układy, którym przypisane są odpowiednie czynności. W układach wyróżnia się mniejsze części strukturalno-czynnościowe, których uszkodzenie objawia się wystąpieniem swoistych zespołów klinicznych. Do najczęściej spotykanych w neurologii zaburzeń układowo-zespołowych należą: zaburzenia reaktywne i zespoły objawowe.
Zaburzenia reaktywne: zespół wzmożenia ciśnienia śródczaszkowego - stanowi odpowiedź mózgu na mózgowe lub poza mózgowe przyczyny powodujące załamanie hemostazy wewnątrzmózgowej. Zespół ten występuje w szeregu chorobach neurologicznych jak: krwotoki śródmózgowe, zawały mózgu, guzy, zapalenia mózgu i opon mózgowo-rdzeniowych, jak również w chorobach innych narządów i układów: zatrucia, zatrzymanie czynności serca, nadciśnienie tętnicze, choroby nerek, wątroby, płuc. Objawy kliniczne: ogólne spowolnienie, bóle głowy, chlustające wymioty, zaburzenia mowy, uogólnione napady drgawkowe, tarcza zastoinowa na dnie oka. Dojść może do niedomogi pnia mózgu, chory staje się senny, dochodzi do głębokiego uśpienia, w końcu do śpiączki. Wskutek wzrostu objętości mózgu i blokadzie odpływu płynu mózgowo-rdzeniowego z komór mózgu dochodzi do przemieszczenia masy mózgu tzw. wgłobienia (podnamiotowego, do otworu potylicznego wielkiego, pod sierp mózgu) i niedomogi ośrodków mieszczących się w pniu mózgu; Napady padaczkowe - nawracające, napadowe (ataki) zaburzenia czynności mózgu, charakteryzujące się nagłymi, krótkotrwałymi atakami zaburzeń świadomości, aktywności ruchowej, zjawisk czuciowych lub nieprawidłowego zachowania, spowodowane nieprawidłowymi, nadmiernymi pobudzeniami komórek nerwowych mózgu. Ważnym mechanizmem padaczki jest automatyzm padaczkowy czyli stan, podczas którego zachowanie chorego na padaczkę może być względnie prawidłowe, jednak na skutek nagłego zaburzenia świadomości nie zdaje on sobie sprawy ze swoich czynów. Takiemu przejściowemu zabuzeniu świadomości towarzyszy niepamięć (amnezja). Tego typu napady mogą być przejawem wyładowania padaczkowego, albo mogą wystąpić w końcu wyładowania (automatyzm ponapaowy). Napady częściowe (ogniskowe, miejscowe) rozpoczynają się ogniskowymi zaburzeniami czuciowymi, ruchowymi lub psychicznymi, odzwierciedlającymi lokalizację mózgową źródła napadu. Zwykle nie pojawiają się zaburzenia świadomości. Przyczyna leży zwykle w miejscowym uszkodzeniu mózgu (np. blizna). Odmianą są napady jacksonowskie, kiedy to ogniskowe objawy ruchowe dotyczące początkowo jednej ręki lub stopy, rozprzestrzeniają się na całą kończynę w kierunku dosiebnym (marsz jacksonowski). Dalszą konsekwencją może być utrata świadomości. Niekiedy objawy dotyczą tylko sfery psychicznej, co objawia się różnego stopnia utratą kontaktu z otoczeniem. Na początku napadu chory może wykonywać automatyczne, bezcelowe ruchy, wydawać niezrozumiałe dźwięki. Nie rozumie tego, co się do niego mówi, może odmawiać pomocy, a nawet być agresywny (napady psychomotoryczne). Napady uogólnione zwykle od samego początku zaburzają świadomość i czynności ruchowe. Mają najczęściej przyczynę genetyczną lub metaboliczną. W napadach uogólnionych może pojawiać się aura padaczkowa, która występuje na krótko (kilka sekund) przed uogólnieniem się napadu padaczkowego o charakterze uogólnionym, a w istocie jest jego początkiem. W zależności od obszaru mózgu zapoczątkowującego napad uogólniony aura padaczkowa może wystąpić w postaci napadów częściowych: ruchowych (mimowolne, nieskoordynowane ruchy różnych części ciała), wegetatywnych (pocenie się, ślinotok lub suchość w ustach, przyspieszenie czynności serca itp.), czuciowych (odczuwanie dziwnych zapachów, omamy wzrokowe i słuchowe, drętwienia itp.) oraz psychicznych (zmiany w świadomości o typie przygnębienia czy rozdrażnienia, urojenia itp.). Napady uogólnione dzieli się na duże i małe biorąc pod uwagę objawy ruchowe. Napady małe (petit mai)
to krótkotrwałe napady objawiające się trwającą około 30s utratą świadomości, z drganiem gałek ocznych lub mięśni szkieletowych, z utratą lub bez ich napięcia. Chory nagle przerywa wykonywaną czynność i wykonuje ją dalej po ustąpieniu napadu. Napady takie są uwarunkowane genetycznie i występują głównie u dzieci (nigdy po 20r.ż.). Najczęściej pojawiają się, kiedy chory spokojnie siedzi, bardzo rzadko podczas wysiłku fizycznego. Napady duże (grand mai) czasami rozpoczynają się aurą w postaci niepokoju w nadbrzuszu, po czym następuje krzyk, utrata świadomości, upadek, skurcze mięśni kończyn, tułowia i głowy. Może dojść do oddania moczu i stolca. Czasami dochodzi do napadów z omamami wzrokowymi, podczas których chory widzi siebie (autoskopia padaczkowa). Napad trwa zwykle 2-5 minut i bywają poprzedzone zmianą nastroju. Po napadzie może pojawić się stan ponapadowy w postaci głębokiego snu, bólu głowy, bolesności mięśni lub ogniskowych napadów ruchowych lub czuciowych. Niekiedy napady czuciowe, ruchowe lub psychiczne występują jeden po drugim, bez przedzielających je okresów świadomości. Stan taki (stan padaczkowy) może utrzymywać się przez godziny lub dni i prowadzić do śmierci.