Zioła - Skrzyp Polny

A - B - C - D - E - F - G - H - I - J - K - L - M - N - O - P - R - S - T - U - W - Z
Skrzyp Polny - Roślina popularna w całym kraju. Rośnie na glebach piaszczystych, najczęściej na nieużytkach,
przy drogach, nad rzekami, jest chwastem wielu upraw. Wiosną wyrastają najpierw pędy zarodnikowe zakończone kłosem, a po ich zaniku pojawiają się pędy płonę z okółkowo ułożonymi gałązkami. Nazwa rośliny wywodzi się prawdopodobnie od tego, że przy pocieraniu jej w palcach słychać chrzęst, skrzypienie.

Inne gatunki skrzypu to skrzyp leśny (Eąuisetum silvaticum) o pędach silnie rozgałęzionych i często zwisających, skrzyp olbrzymi (Eguisetum maximum) o białych międzywęźlach, skrzyp łąkowy (o sinozielonych pędach ? Eguisetum pratense) oraz skrzyp błotny (Eguisetum palustre).

Inne nazwy: chwoszcz, chwoszczka, jedlinka polna, strzępka, przęstka, krzemionka, koński ogon.

Surowce lecznicze:

W celach leczniczych wykorzystywane są pędy płone (zielone),

Substancje lecznicze:

Ziele skrzypu zawiera przede wszystkim dużo krzemionki i to postaci rozpuszczalnej, dobrze przyswajalnej, ponadto flawonoidy, saponiny, garbniki i sole mineralne.

Zbiór i konserwacja:

Pędy płonę ścina się przez całe lato, 10-15 cm nad ziemią. Na lekarstwo należy wybierać pędy zdrowe, bez rdzy. Suszenie powinno odbywać się w miejscach ocienionych i przewiewnych, w suszarniach w temperaturze nie wyższej niż 4O°C. Suszone ziele skrzypu przechowywać należy w suchych pomieszczeniach.

Działanie: moczopędne, poprawiające przemianę materii, hamujące krwawienia

Związki czynne zawarte w skrzypie zwiększają ilość wydalanego moczu, a wraz z nim szkodliwych produktów przemiany materii. Działanie to jest nawet silniejsze niż wielu znanych środków moczopędnych. Dzięki zawartości związków krzemu skrzyp ma duże znaczenie w procesach regeneracyjnych, wpływa on na metabolizm kolagenu, a w konsekwencji na gojenie się ran i odbudowę kości. Związki krzemu zapobiegają także odkładaniu się złogów w drogach moczowych. Skrzyp opóźnia procesy starzenia się.

Związki czynne zawarte w skrzypie wzmacniają ściany naczyń, zapobiegają ich łatwemu pękaniu, zmniejszają skłonność do krwawień, poprawiają stan włosów i paznokci, są ważne w procesach odpornościowych.

Ziele skrzypu jest szczególnie cenne dla ludzi w wieku podeszłym i dla kobiet karmiących, gdyż poprawia mineralizację kości. Korzystne jest w przypadkach przedłużających się krwawień miesięcznych, a także w niewielkich krwawieniach z przewodu pokarmowego.

Medycyna ludowa uważała skrzyp za cenny lek w przewlekłych zapaleniach oskrzeli, a także polecała go do płukania ust i gardła w stanach zapalnych lub do pielęgnacji włosów w przypadkach łysienia. Cyganie używali skrzypu jako leku przeciw padaczce.